چنين كارى نشود . « 1 » 2 . شيخ طوسى : اگر آزاد ، بنده را كشت قصاص نمىشود چه بندهء خودش باشد و چه بندهء ديگرى . اگر بندهء خودش باشد او را تعزير مىكنيم و بايد كفّاره بدهد و اگر بنده ديگرى باشد تعزير مىشود و لازم است كفّاره و قيمت بنده را بپردازد و در اين مسأله ، اختلاف است . « 2 » 3 . همو : بر حاكم است قاتل بردگان را چنان مجازات كند كه در آينده دست به چنين كارى نزند . « 3 » 4 . ابن زهره : هرگاه مولا عبدش را كشت ، حاكم او را شديدا تأديب مىكند و قيمت آن را از او مىگيرد و صدقه مىدهد و اگر به قتل بردگان عادت كرده است و بر آن اصرار مىورزد ، كشته مىشود ؛ زيرا مفسد فى الارض است . « 4 » 5 . محقق حلّى : اگر مولا عبدش را كشت ، كفّاره مىدهد و تعزير مىشود و قصاص نمىشود . گفته‌اند : برابر قيمت آن جريمه مىپردازد و آن را صدقه مىدهند . حديث از جهتى ضعيف است . در برخى روايات است : اگر به قتل عادت كرده است ، قصاص مىشود . « 5 » 6 . يحيى بن سعيد : كسى كه فرزند يا عبد خود را بكشد از مسقط الرأس خود تبعيد مىشود و مورد ضرب شديد قرار مىگيرد و اگر مولا عبدش را شكنجه كرده تا مرده است ، صد تازيانه مىخورد . « 6 » 7 . علّامه حلّى : مولا به جهت عبد قصاص نمىشود . بلكه تعزير مىشود و كفّاره مىپردازد و گفته شده : برابر قيمت عبد ، جريمه مىشود و آن را صدقه مىدهند . « 7 » 8 . همو : اگر مولا عبدش را كشت تأديب مىشود و كفّاره مىپردازد و گفته شده : ملزم مىشود برابر قيمت عبد صدقه دهد و شاخص قيمت ، بهاى يك عبد در روز قتل است . « 8 »

--> ( 1 ) . مقنعه ، ص 740 و 749 . نك : ابن برّاج ، مهذّب البارع ، ج 2 ، ص 487 . ( 2 ) . مبسوط ، ج 7 ، ص 6 و مانند آن در : خلاف ، ج 5 ، ص 148 ، مسألهء 4 . ( 3 ) . نهايه ، ص 751 . ( 4 ) . غنية النزوع ، ص 407 . ( 5 ) . شرائع الاسلام ، ج 4 ، ص 205 و مانند آن در : مختصر النافع ، ص 294 . ( 6 ) . جامع للشرائع ، ص 576 . ( 7 ) . تحرير الاحكام ، ج 2 ، ص 245 . ( 8 ) . قواعد الاحكام ، ج 2 ، ص 286 .